พี่อ๊อฟจากสวนทุเรียนมือใหม่ที่เริ่มศึกษาการทำสวนอย่างจริงจัง เล่าให้ฟังว่าเมื่อประมาณ 6 เดือนก่อน เขาเคยปลูกทุเรียนไปทั้งหมด 30 ต้น แต่ตอนนั้นยังไม่มีประสบการณ์ ผลลัพธ์ที่ได้คือต้นทุเรียนโตช้ามาก จนกระทั่งเขาได้ลองปรับเปลี่ยนวิธีปลูกใหม่ และผลที่ได้มันน่าทึ่งมาก เพราะทุเรียนที่ปลูกด้วยวิธีใหม่เพียงแค่ 3 เดือน กลับมีความสูงและแตกยอดดีกว่าต้นที่ปลูกมานานถึง 6 เดือน เสียอีก
ความแตกต่างที่เห็นได้ชัดคือ ต้นทุเรียนอายุ 6 เดือน ที่ปลูกแบบเดิม (ขุดหลุมลึก) จะมีความสูงอยู่แค่ระดับเอวหรือต่ำกว่านั้น แต่ต้นที่ปลูกด้วยวิธีใหม่เพียง 3 เดือน ตอนนี้สูงขึ้นมาถึงระดับหน้าอกและบางต้นเกือบถึงคอแล้ว แถมใบยังเขียวเข้มและยอดเดินดีมาก พี่เขาเลยอยากเอาเทคนิคนี้มาสอนน้องๆ ชาวสวนมือใหม่ให้ปลูกแล้วรอด ไม่ต้องเสียเวลาซ่อมต้นบ่อยๆ
ทำไมปลูกทุเรียนแล้วไม่โต?
ปัญหาใหญ่ที่พี่อ๊อฟเจอมากับตัวคือการ “ขุดหลุมลึกเกินไป” เพราะการที่เอาถุงทุเรียนฝังลงไปในหลุมลึกๆ จะทำให้รากหาอากาศหายใจยาก ดินแน่น และระบายน้ำไม่ดี ส่งผลให้รากเน่าหรือต้นแคระแกร็น พี่เขาเลยสรุปวิธีปลูกที่ได้ผลจริงมาให้ 2 วิธี ดังนี้ครับ
วิธีที่ 1: การปลูกแบบไม่ขุดหลุม (การปลูกแบบวางบนโคก)
วิธีนี้พี่อ๊อฟแนะนำมากสำหรับพื้นที่ที่ต้องการการระบายน้ำดีและอยากให้รากเดินไวที่สุด
ขั้นตอนการปลูก:
- เตรียมพื้นที่ให้เรียบหรือทำโคกเตี้ยๆ ไว้ก่อน
- นำต้นทุเรียนมาวางบนจุดที่จะปลูกโดย ไม่ต้องขุดหลุม
- ตรวจสอบรากขดที่ก้นถุง ถ้าเจอรากขดให้ตัดออกทันทีเพื่อให้รากใหม่เดินได้สะดวก แต่ถ้าดูแล้วรากไม่ขดก็สามารถปลูกได้เลย
- หันหน้าใบไปทาง ทิศตะวันออก เพื่อให้ทุเรียนได้รับแสงแดดยามเช้าอย่างเต็มที่
- กรีดถุงพลาสติกออกอย่างระมัดระวัง อย่าให้ดินในถุงแตก
- เทคนิคสำคัญ: ให้ใช้มือค่อยๆ เขี่ยรากฝอยที่อยู่รอบๆ ดินเดิมให้แผ่ออกมา เพื่อให้รากเหล่านี้พร้อมที่จะชอนไชไปในดินใหม่ได้ทันที
- นำดินมาถมรอบๆ ถุงทุเรียนให้เป็นรูปทรง “ซาลาเปา” หรือทรงเตี้ยๆ ลาดเอียงลงไป
“หัวใจสำคัญคือ อย่ากลบดินให้สูงกว่าระดับดินเดิมที่ติดมากับถุงทุเรียนเด็ดขาด ให้กลบแค่พอดีๆ หรือต่ำกว่านิดหน่อยเพื่อให้รากหายใจได้”
วิธีที่ 2: การปลูกแบบขุดหลุมตื้น
สำหรับใครที่อยากขุดหลุม พี่อ๊อฟก็มีเทคนิคที่ทำให้รอดเหมือนกัน
ขั้นตอนการปลูก:
- ขุดหลุมให้มีความลึก น้อยกว่าความสูงของถุงทุเรียน เล็กน้อย
- เมื่อวางถุงลงไปแล้ว ระดับดินในถุงต้อง สูงกว่าขอบหลุม หรือเสมอระดับพื้นดินเดิม
- ทำตามขั้นตอนเหมือนวิธีแรก คือเช็กรากขด หันใบไปทางทิศตะวันออก และกรีดถุงออก
- เขี่ยรากฝอยรอบๆ ให้แผ่ออกไปทางด้านข้างหลุม
- กลบดินรอบๆ ให้เป็นเนินสโลปออกมาด้านนอก
ข้อควรระวังที่ชาวสวนต้องจำให้ขึ้นใจ
พี่อ๊อฟย้ำนักย้ำหนาว่ามี 2 สิ่ง ที่ห้ามทำเด็ดขาดถ้าอยากให้ทุเรียนรอด:
- ห้ามเหยียบดิน: หลังจากกลบดินเสร็จแล้ว ห้ามใช้เท้าเหยียบดินรอบโคนต้นให้แน่นเด็ดขาด เพราะจะทำให้ดินทึบอากาศ รากเดินไม่ได้ ให้ปล่อยให้ดินร่วนซุยแบบนั้น แล้วเวลารดน้ำ ดินจะค่อยๆ ยุบตัวลงไปเองตามธรรมชาติ
- ห้ามถมโคนสูง: การถมดินขึ้นไปพอกที่ลำต้นทุเรียนสูงๆ จะทำให้เปลือกเน่าและต้นตายในที่สุด
ผลลัพธ์จากการเปลี่ยนมาใช้วิธีปลูกแบบเน้นรากหายใจและแผ่รากฝอยนี้ ทำให้ทุเรียนในสวนของพี่อ๊อฟมีอัตราการรอดเกือบ 100% และที่สำคัญคือประหยัดเวลาการดูแลไปได้มาก เพราะต้นแข็งแรงตั้งแต่เริ่มต้น ใครที่เป็นมือใหม่ลองเอาวิธีนี้ไปปรับใช้ดูนะครับ รับรองว่าทุเรียนจะโตไว ยอดเดินสะพัด จนเพื่อนบ้านต้องเดินมาถามสูตรแน่นอนครับ
