พี่อ้าย หนุ่มไฟแรงที่หันมาทำสวนทุเรียนอย่างจริงจังเพื่อปลูกให้แม่เป็นของขวัญวันเกิด ได้แท็กทีมกับอาจารย์สัญชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านการปลูกทุเรียนที่มีประสบการณ์โชกโชน มาถ่ายทอดวิชาการปลูกทุเรียนแบบ “ยกโคก” ในพื้นที่แปลงใหม่กว่า 130 ต้น เพื่อให้พี่น้องชาวสวนมือใหม่ได้เอาไปใช้กันแบบรอดตายแน่นอน 100%
เตรียมโคกและเช็ครากก่อนลงดิน
หัวใจสำคัญของการปลูกทุเรียนให้โตไวคือ “ดิน” พี่อ้ายเลือกใช้ดินลูกรังแดงที่ขุดขึ้นมาจากชั้นล่าง ซึ่งอาจารย์สัญชัยบอกว่าดินแบบนี้มีออกซิเจนเยอะ รากจะเดินได้ดีมาก ขั้นตอนแรกคือการขุดหลุมตรงกลางโคก ไม่ต้องขุดลึกมาก แต่เน้นให้ฐานแน่น
“ทุเรียนจะรอดไม่รอด อยู่ที่การเช็ครากขด ถ้าไม่ตัดทิ้ง ปลูกไปกี่ปีต้นก็แคระแกร็น”
อาจารย์สัญชัยเน้นย้ำเรื่องการตรวจรากขด โดยให้ใช้วิธี “ปาดก้นถุง” ออกก่อน แล้วดูว่ามีรากที่วนอยู่ก้นถุงไหม ถ้ามีให้ตัดทิ้งทันทีเพื่อให้รากใหม่แทงออกไปหาดินใหม่ได้ง่ายขึ้น
เทคนิคการวางต้นและการหันหน้าใบ
เมื่อเตรียมหลุมเสร็จแล้ว ให้วางต้นทุเรียนลงไปโดยให้โคนต้นอยู่สูงกว่าระดับพื้นดินประมาณ 2-3 นิ้ว สาเหตุที่ต้องปลูกให้สูงกว่าระดับดินปกติ เพราะเมื่อเวลาผ่านไป ดินที่ขุดใหม่จะยุบตัวลง ถ้าปลูกเสมอพื้นดินพอดี พอหน้าฝนน้ำจะไปขังที่โคนต้นทำให้รากเน่าได้
เคล็ดลับการหันหน้าใบ:
- ถ้าเป็น “กิ่งข้าง” ให้หันหลังใบ (ด้านที่มีนวลขาว) สู้กับแดดทางทิศตะวันตก เพื่อป้องกันแดดบ่ายเผาใบจนไหม้
- ถ้าเป็น “กิ่งกระโดง” สามารถปลูกทิศไหนก็ได้ เพราะกิ่งเขาวนรอบต้นอยู่แล้ว
การเหยียบดิน “หัวใจของความรอด”
ขั้นตอนนี้หลายคนอาจจะตกใจ แต่อาจารย์สัญชัยบอกว่าต้องทำ! คือการ “เหยียบดินให้แน่น” หลังจากกลบดินไปได้ครึ่งหนึ่ง ให้ใช้เท้าเหยียบดินรอบๆ ถุงให้แน่นเพื่อไล่โพรงอากาศ ถ้ามีอากาศค้างอยู่ในดิน รากที่แทงออกมาจะแห้งและหยุดเดิน ทำให้ต้นทุเรียน “ยืนงง” ไม่ยอมโต
การปักไม้ดามและวิธีมัดเชือกที่ถูกต้อง
ทุเรียนปลูกใหม่ต้องมีไม้ไผ่ปักดามกันลมโยก แต่อาจารย์สอนว่าห้ามปักลงไปในถุงดินเดิมเด็ดขาด เพราะจะไปทับรากทุเรียน ให้ปักข้างๆ แล้วเฉียงไม้เข้าหาต้น
เทคนิคการมัดเชือกฟาง:
- อย่าใช้เชือกเส้นใหญ่เกินไป เพราะจะอมความร้อน
- ให้ฉีกเชือกฟางให้เป็นเส้นเล็กๆ
- เวลาผูกต้อง “ไขว้เชือกเป็นเลข 8” ระหว่างต้นกับไม้ เพื่อให้ต้นทุเรียนขยับตัวได้บ้างและไม่โดนไม้เสียดสีจนเป็นแผล
การคลุมโคนและระบบน้ำที่มั่นคง
หลังจากปลูกเสร็จ ต้องหาเศษหญ้าแห้งหรือฟางมาคลุมโคนทันทีเพื่อรักษาความชื้นและป้องกันความร้อนจากแสงแดดที่แผดเผาดินลูกรัง แต่มีข้อแม้ว่า “ห้ามคลุมชิดโคนต้น” ให้เว้นระยะห่างจากโคนประมาณ 1 ฝ่ามือ เพื่อให้อากาศถ่ายเทได้สะดวกและป้องกันเชื้อรา
ระบบน้ำสเปกเทพของพี่อ้าย: พี่อ้ายลงทุนวางระบบน้ำแบบจัดเต็มเพื่อให้ทุเรียน 130 ต้น ได้กินน้ำพร้อมกันทั้งสวน:
- มอเตอร์ขนาด 7.5 แรงม้า
- ท่อเมนหลักขนาด 5 นิ้ว ลดระดับลงมาเหลือ 3 นิ้ว และท่อแขนง 2 นิ้ว
- ใช้หัวสปริงเกอร์แบบมินิ อัตราการจ่ายน้ำ 200 ลิตรต่อชั่วโมง
- ติดสปริงเกอร์ 2 หัวต่อต้น วางตำแหน่งเยื้องๆ กันเพื่อให้คุมพื้นที่ได้ทั่วถึง
ผลลัพธ์และการดูแลหลังปลูก
จากเทคนิคที่อาจารย์สัญชัยสอน พี่อ้ายบอกว่าถ้าทำตามนี้ ภายใน 20 วัน ทุเรียนจะเริ่มแตกใบอ่อนให้เห็นแน่นอน ซึ่งเป็นสัญญาณว่ารากเดินแล้ว และเมื่อเห็นใบอ่อนเริ่มคลี่ (หางปลา) ถึงจะเริ่มให้ปุ๋ยสูตรตัวหน้าสูงเพื่อบำรุงกิ่งก้านได้
“อย่าใจร้อนใส่ปุ๋ยตอนปลูกใหม่ๆ รากยังไม่เดิน ใส่ไปก็เค็มปุ๋ยตายเปล่าๆ”
การปลูกทุเรียนให้รอดไม่ใช่เรื่องยาก ถ้าเราเข้าใจธรรมชาติของเขาเหมือนที่พี่อ้ายและอาจารย์สัญชัยทำในวันนี้ครับ
